۵۴- آیات ۱۰۸ تا ۱۰۹
صفی علیشاه
از مجموعه: تفسیر منظوم قرآن کریم
أَمْ تُرِیدُونَ أَنْ تَسْئَلُوا رَسُولَکُمْ کَمٰا سُئِلَ مُوسیٰ مِنْ قَبْلُ وَ مَنْ یَتَبَدَّلِ اَلْکُفْرَ بِالْإِیمٰانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوٰاءَ اَلسَّبِیلِ (۱۰۸) وَدَّ کَثِیرٌ مِنْ أَهْلِ اَلْکِتٰابِ لَوْ یَرُدُّونَکُمْ مِنْ بَعْدِ إِیمٰانِکُمْ کُفّٰاراً حَسَداً مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ مِنْ بَعْدِ مٰا تَبَیَّنَ لَهُمُ اَلْحَقُّ فَاعْفُوا وَ اِصْفَحُوا حَتّٰی یَأْتِیَ اَللّٰهُ بِأَمْرِهِ إِنَّ اَللّٰهَ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (۱۰۹)
آیا میخواهید آنکه سؤال کنید پیغمبرتان را چنان که سؤال کرده شد موسی از پیش و آنکه بدل بگیرد کفر را بایمان پس بتحقیق که گمگشته در میان راه (۱۰۸) دوست داشته بسیاری از اهل کتاب کاش برمیگردانید شما را بعد از ایمان شما کافران از روی حسد از نزد خودشان بعد از آن ظاهر شد مر ایشان را حق پس عفو کنید و درگذرید تا آنکه بیاورد خدا فرمانش را بدرستی که خدا بر هر چیز توانا است (۱۰۹)
میکنید آیا اراده که سؤال
از رسول خود نمایید از جدال
همچنان که قوم موسی از محال
خود سؤال مینمودند از نبیّ
از پیمبر خواست شخصی بی هنر
یک درختی کو دهد هر گونه بر
یا کند از خاره ای هر سو روان
چشمۀ شیر و عسل بهر نشان
تا بر او زین آیت ایمان آورد
در ره تصدیق او جان آورد
آمد این آیت که این نوع از سؤال
هست ز اسرائیلیان یعنی محال
وآنکه گیرد کفر بر ایمان بدل
مانده در ره بیدلیل و بس اَضَلّ
دوست میدارند آیا ز ارتیاب
اکثری کاهل بیانند و کتاب
که بگردانندتان از راه دین
بعد ایمان سوی کفر از حقد و کین
می کنند این مردگان ذی جسد
این گمان از نفس های پر حسد
بعد از آنکه حق بر ایشان شد پدید
احمد(ص) آمد با کتابی بس مفید
پس به عفو و صفح بگذاریدشان
وقت نبود که به جنگ آریدشان
تا که آرد حق تعالی امر خویش
وقت قهر و کارزار آید به پیش
تا نپنداری که از عجز است این
حق به هر چیزی است قادر بالیقین
این تعلل هست بهر مصلحت
نی که نبود با رسول (ص) این مقدرت
بد قرابت مسلمین را با یهود
این مدارا بدو امر از حزم بود
ذکر قدرت بهر حق در این مقام
بر سه معنی باشد ار دانی کلام
اول آن باشد که بر اسلامشان
هست قدرت کآورد ز اکرامشان
ثانی آن باشد که با کفار جنگ
هست مشکل، قادر است و بی درنگ
سیّم آن باشد که در یوم الحساب
قادر اندر انتقام است و عذاب
اندر این آیت بر ارباب عقول
هست برجا ذکری از شأن نزول
آمد آن حیّ بن اخطب از یهود
بر پیمبر کرد ز انکاری ورود
چونکه خارج گشت گفتندش که چیست
نزدت اخبار از محمّد (ص)، او نبی است؟
گفت نی او، اوست نز پیغمبران
هست یعنی آدمی چون دیگران
پس بگفتندش کز او نزد تو چیست ؟
گفت غیر از دشمنی تا موت نیست
وین دلیل از نقض عهد و حرب شد
حکم احزابش به قتل و ضرب شد
پس خبر داد از ضمیر آن یهود
اندر این آیت رسول با شهود