۱۱- آیات ۸۴ تا ۹۰
صفی علیشاه
از مجموعه: تفسیر منظوم قرآن کریم
وَ إِلیٰ مَدْیَنَ أَخٰاهُمْ شُعَیْباً قٰالَ یٰا قَوْمِ اُعْبُدُوا اَللّٰهَ مٰا لَکُمْ مِنْ إِلٰهٍ غَیْرُهُ وَ لاٰ تَنْقُصُوا اَلْمِکْیٰالَ وَ اَلْمِیزٰانَ إِنِّی أَرٰاکُمْ بِخَیْرٍ وَ إِنِّی أَخٰافُ عَلَیْکُمْ عَذٰابَ یَوْمٍ مُحِیطٍ (۸۴) وَ یٰا قَوْمِ أَوْفُوا اَلْمِکْیٰالَ وَ اَلْمِیزٰانَ بِالْقِسْطِ وَ لاٰ تَبْخَسُوا اَلنّٰاسَ أَشْیٰاءَهُمْ وَ لاٰ تَعْثَوْا فِی اَلْأَرْضِ مُفْسِدِینَ (۸۵) بَقِیَّتُ اَللّٰهِ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ وَ مٰا أَنَا عَلَیْکُمْ بِحَفِیظٍ (۸۶) قٰالُوا یٰا شُعَیْبُ أَ صَلاٰتُکَ تَأْمُرُکَ أَنْ نَتْرُکَ مٰا یَعْبُدُ آبٰاؤُنٰا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِی أَمْوٰالِنٰا مٰا نَشٰؤُا إِنَّکَ لَأَنْتَ اَلْحَلِیمُ اَلرَّشِیدُ (۸۷) قٰالَ یٰا قَوْمِ أَ رَأَیْتُمْ إِنْ کُنْتُ عَلیٰ بَیِّنَةٍ مِنْ رَبِّی وَ رَزَقَنِی مِنْهُ رِزْقاً حَسَناً وَ مٰا أُرِیدُ أَنْ أُخٰالِفَکُمْ إِلیٰ مٰا أَنْهٰاکُمْ عَنْهُ إِنْ أُرِیدُ إِلاَّ اَلْإِصْلاٰحَ مَا اِسْتَطَعْتُ وَ مٰا تَوْفِیقِی إِلاّٰ بِاللّٰهِ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ إِلَیْهِ أُنِیبُ (۸۸) وَ یٰا قَوْمِ لاٰ یَجْرِمَنَّکُمْ شِقٰاقِی أَنْ یُصِیبَکُمْ مِثْلُ مٰا أَصٰابَ قَوْمَ نُوحٍ أَوْ قَوْمَ هُودٍ أَوْ قَوْمَ صٰالِحٍ وَ مٰا قَوْمُ لُوطٍ مِنْکُمْ بِبَعِیدٍ (۸۹) وَ اِسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَیْهِ إِنَّ رَبِّی رَحِیمٌ وَدُودٌ (۹۰)
و بسوی مدین برادرانشان شعیب را گفت ای قوم من بپرستید خدا را نیست مر شما را هیچ الهی جز او و کم مکنید پیمانه را و ترازو را بدرستی که من میبینم شما را با مال و چیز بسیار و بدرستی که من میترسم بر شما از عذاب روزی که احاطهکننده است (۸۴) و ای قوم تمام دهید پیمانه و ترازو را بعدالت و کم مکنید از مردمان چیزهای ایشان را و تباهی مکنید در زمین افسادکنندگان (۸۵) باقی گذاشته خدا بهتر است از برای شما اگر باشید گروندگان و نیستم من بر شما نگهبان (۸۶) گفتند ای شعیب آیا نماز تو یعنی دعای تو فرمود ترا که ترک کنیم آنچه را میپرستیدند پدران ما یا آنکه بکنیم در مالهاتان آنچه میخواهیم بدرستی که تو هر آینه تویی بردبار هدایت یافته (۸۷) گفت ای قوم خبر دهید که اگر بوده باشیم بر حجّتی از پروردگارم و روزی کرده باشد مرا از آن روزی خوب و نمیخواهم که خلاف کنم شما را در آنچه نهی میکنم شما را از آن نمیخواهم مگر شایسته گردانیدن بقدر آنچه توانم و نیست توفیق من مگر بخدا بر او توکل کردم و باو بازگشت میکنم (۸۸) و ای قوم بران ندارد شما را مخالفت با من که برسد شما را مثل آنچه رسید قوم نوح یا قوم هود یا قوم صالح را و نباشد قوم لوط از شما دور (۸۹) و آمرزش خواهید از پروردگارتان پس بازگشت کنید بسوی او بدرستی که پروردگار من مهربان و دوستدار است (۹۰)
« در بیان ذکر قوم شعیب(ع) »
هم شعیب از ما به مدین شد رسول
که برادر بودشان اندر اصول
گفت او مرقوم خود را اعبُدُواْ
زآن کسی کو نیست معبودی جز او
هم نپیمایید کم پیمانه را
مر حقوق خویش و هم بیگانه را
عدل باشد اصل توحید و کمال
اعتدال ار نیست شرک است و ضلال
من شما را بینم اندر حسن حال
مر توانگر یعنی از مال و منال
حق گذاری این بود کز مال خویش
مردمان را بهره ور سازید بیش
نی که چیزی از حقوق دیگران
کم کنید ، این نیست جز بر خود زیان
من بترسم بر شما از آن عذاب
که فرو گیرد شما را بی حجاب
پس بپیمایید اندر انتظام
وزنها را ای گروه من تمام
قسط را نیکو نگهدارید هم
می نسازید از حقوق خلق کم
بر نینگیزید در عالم فساد
که نباشد در تبهکاری مراد
آنچه حق باقی گذارد بهتر است
مر شما را از من این گر باور است
خود نگهبان نیستم من بر شما
بازتان تا دارم از هر ناروا
قوم گفتند ای شعیب آیا نماز
کرده امرت بر مقالات دراز
ترک تا گوییم آنچه آباء ما
می پرستیدند بی آراء ما
یا که بگذاریم آن افعال خویش
زآنچه میخواهیم در اموال خویش
بردباری چون تو و ره یافته
چیست این اقوال بر هم بافته
چون کسی که بر کسی گوید به گفت
عاقلی تو میزنی چون حرف مفت
گفت بدهید ای گروه من خبر
حجتی گر باشدم از دادگر
داده باشد از نبوّت رزق نیک
بر من آن پروردگار بیشریک
از نعیم دین و دنیا بی شمار
داده باشد بر من آن پروردگار
پس خیانت من کنم در وحی او
نزد بخرد این بود بد یا نکو
من نخواهم با شما گیرم خلاف
زآنچه نهی از آن نمایم بی گزاف
نهیتان آیا نمایم من ز خیر
تا که آن مخصوص من باشد نه غیر
من نخواهم بر شما الاّ صلاح
وآنچه باشد موجب خیر و فلاح
آنچه بتوانم بکوشم در ولای
نیست هم توفیق من جز با خدای
تکیه بر آن میکنم کو قادر است
بازگردم سوی آن کو حاضر است
کسب نکند بر ندارد ای گروه
دشمنیِ من شما را از وجوه
آن رسد تا مر شما را که رسید
نوحیان را آن ز طوفان شدید
یا به قوم هود و صالح در ظهور
از شما خود نیست قوم لوط دور
با شما یعنی قریبند از مکان
همچنین از حیث اوقات و زمان
مغفرت خواهید از پروردگار
پس به سویش بازگردید از عثار
باشد آن پروردگارم مهربان
دوست بر مستغفران و تائبان